De paardentandarts: waarom, en wat doet deze precies?


Paardentandarts

De paardentandarts bestaat om de balans van het gebit van een paard zo optimaal mogelijk te krijgen. Een gezond en blij paard begint bij het gebit! Zodra een paard voor een langere periode niet wordt behandeld door een paardentandarts kunnen er snel verschillende afwijkingen ontstaan in het gebit. Als deze niet in een vroeg stadium worden geconstateerd kunnen er ernstige gebitsproblemen ontstaan. Vaak is het voor paardeneigenaren niet bekend waarom een paard koliek heeft.

In dit artikel gaan we dieper in op de volgende vragen:

  • Wat kost een paardengebitsbehandeling en met welke extra kosten moet ik rekening houden?
  • Wat zijn de gemiddelde kosten van een gebitsbehandeling door een paardentandarts?
  • Hoe werkt een paardentandarts?
  • Hoe vaak moet mijn paard naar de paardentandarts?
  • Wat zijn de symptomen van gebitsproblemen bij paarden?
  • Waarom moet een paard naar de paardentandarts?
  • Welke gebitsproblemen kunnen er bij mijn paard ontstaan?
  • Kan koliek veroorzaakt worden door een slecht onderhouden gebit?

 

Waarom moet een paard eigenlijk naar de tandarts?

Paarden zijn gemaakt om langvezelig ruwvoer te malen. Hieronder vallen wilde grassen. Deze bevatten grove lange vezels die intensieve inspanning van het maalproces vereisen. Om deze grassen te vermalen is de zijwaartse kauwbeweging noodzakelijk om de grassen te vermalen. Doordat dit maalproces lang duurt en veel inspanning vereist zorgt dit ervoor dat paarden in de natuur hun gebitten op natuurlijke wijze afslijten.

Tegenwoordig krijgen paarden al voorgemalen, verfijnde diëten van ruwvoer en krachtvoer en op de weilanden staan alleen grassen die makkelijk te vermalen zijn. Hierdoor is een gebitsbehandeling noodzakelijk.

Weilanden worden tegenwoordig ingezaaid met makkelijk te vermalen grassen. Deze grassen zorgen voor van de buitenkant verzorgt grasveld, maar bevatten geen grassen waardoor het gebit van de paarden op natuurlijke wijze kan slijten.

Hierdoor slijt het gebit ongelijk of in mindere mate af. Ook ruwvoer draagt hier niet aan bij, omdat dit ook geen inspanning vereist. Doordat er weinig inspanning nodig is worden de kaakbewegingen van paarden korter en ondieper. Hierdoor ontstaan: 1: Te steile hoeken in de kiezen en 2: Messcherpe punten.

Een goed onderhouden gebit is vereist voor een paard om zich prettig te voelen tijdens het rijden. Pas zodra alle tanden en kiezen volledig in evenwicht zijn, zal het paard geen irritatie ondervinden van het bit, tanden of kiezen. Wij plaatsen daarom ook altijd bitseats, zodat het bit een aangenamere positie in de mond krijgt.

De doelen van een gebitsbehandeling zijn concreet:

  • Het verminderen van pijnklachten.

Hieronder vallen: Ramps, haken, gebroken elementen en diastasen.

  • Het verbeteren van de functionaliteit van het gebit.

Hieronder vallen: Het verwijderen van Wolfskiezen en het maken van bitseats.

  • Zorgen dat het paard gebruik kan maken van zijn volledige kauwbeweging.

Hieronder vallen: Het weghalen van protuberante kiezen, fracturen en het maken van de juiste hoek in de kiezenrijen.

  • Het verbeteren van het gebruik van het bit en de effectiviteit van het bit

Paarden hebben dus regelmatig een gebitsbehandeling nodig. Dit voorkomt scherpte oppervlaktes, schade aan de mond en afwijkingen.

 

Hoe vaak moet mijn paard naar de tandarts?

Voor paarden wordt aangeraden om ze minimaal één keer per 12 maanden te laten behandelen. Dit kan verschillen per paard en per tandarts. Er zijn aandoeningen die iedere 6 maanden een behandeling vereisen. Ook bij jonge paarden wordt aangeraden iedere 6 maanden een tandarts te laten komen. Dit doordat er zoveel verandert en nog groeit in de mond van jonge paarden, dat paarden hierbij vaker problemen ondervinden.

Hieronder is een tabel met de behandelfrequentie die wordt aangeraden:

Leeftijd/aandoeningbehandelfrequentie
2-5 jaarIedere 6 maanden
Vanaf 5 jaarIedere 12 maanden
DiastasesIedere 6 maanden tot ze zijn verdwenen
Protuberante kiezenIedere 6-12 maanden
Wave in de kiezenrijenIedere 6 maanden tot de kiezenrijen weer volledig in evenwicht zijn

Voortanden slijpen

Symptomen van gebitsproblemen bij paarden

Paarden zijn meesters in het verbergen van pijn. Vaak zie je niet eens dat ze een probleem met hun gebit hebben tot een ver gevorderd stadium. Mochten ze toch symptomen vertonen, dan is behandeling noodzakelijk. De volgende symptomen kunnen zich voor door problemen aan het gebit:

  • Je paard maakt een andere kauwbeweging dan normaal
  • Je paard begint met soppen van het voer
  • Je paard eet met het hoofd schuin
  • Er komen proppen voer uit de mond vallen
  • Je paard krijgt zonder zichtbare reden een verminderde conditie
  • Je paard maakt overmatig speeksel aan
  • Je paard krijgt wondjes op de lippen, in de mond of op de wangen
  • Je paard houdt het bit vast tijdens het rijden
  • Er komt zichtbaar bloed uit de mond na het rijden
  • Je paard verliest snel gewicht
  • Je paard kauwt op gedeeltes van de stal, omheiningen of andere oppervlaktes
  • Je paard heeft een neusuitvloeiing aan één kant
  • Je paard begint opeens met tandenknarsen
  • Je paard eet traag
  • Je paard heeft een zwelling op de kaak
  • Je paard neemt het bit niet aan
  • Teugelkreupelheid kan een teken zijn van een gebitsprobleem
  • Er doet zicht een fistel voor op het hoofd of onder de kaak
  • Er is voedsel zichtbaar in de mest dat onverteerd is
  • Als je paard last heeft van diarree kan dit een teken zijn van een beperk kauwcyclus
  • Koliekaanvallen kunnen een symptoom zijn van gebitsproblemen
  • Aanleuning problemen tijdens het rijden
  • Je paard knoeit zijn voer
  • Ophoping van voer in de wangen
  • Tanden tegen oppervlaktes schuren en kribbebijten
  • Het krijgen van een doffe vacht
  • Je paard is linksom beter dan rechtsom of andersom
  • Stinkende geur uit de mond

 

Koliek en het paardengebit

Vaak is de oorzaak van een koliekaanval bij paarden niet bekend bij de eigenaar. Koliek kan veroorzaakt worden door verschillende factoren. Één daarvan is een slecht onderhouden paardengebit en gebitsproblemen bij paarden. Regelmatig kom ik ernstige gebitsafwijkingen tegen, waarbij paarden niet optimaal meer gebruik kunnen maken van het gebit.

Niet alleen uit onderzoek, maar ook in de praktijk blijkt dat het niet zeldzaam is dat gebitsproblemen de oorzaak zijn van een koliekaanval bij paarden. De hoofdoorzaak hiervan is het niet meer kunnen malen van het voer met de kiezen.

 

Hoe werkt een paardentandarts?

Tijdens de behandeling mogen eigenaren bij mij altijd voelen en meekijken wat er wordt geconstateerd en aangepast tijdens te behandeling. Ik probeer zoveel mogelijk uit te leggen wat er wordt gedaan en waarom. Ik maak gebruik van de laatst en meest innovatieve instrumenten. De behandeling begint altijd met het onderzoeken van hoofd en mond.

1. Onderzoek naar afwijkingen

We beginnen met het onderzoeken van het gehele paard.

  • We bekijken de totale gesteldheid van het paard
  • Controleren op de aanwezigheid van neusuitvloeiingen, onregelmatigheden en abcessen.
  • We bekijken of het hoofd volledig symmetrisch is en de kauwspieren goed zijn ontwikkelt
  • Controleren of het paard de volledige kauwbeweging kan maken en of hier beperkingen in te vinden zijn
  • We controleren het kauwgewricht op beperkingen
  • Controleren alle snijtanden, hengstentanden en op aanwezigheid van wolfskiesjes
  • Het speculum wordt geplaatst en alle kiezen worden gecheckt.

Tijdens het onderzoek wordt duidelijk verteld aan de klant wat de bevindingen zijn en wat de behandelmethode gaat zijn.

 

2. De behandeling

Tijdens de behandeling ga ik als volgt te werkt:

  1. De kiezenrijen worden gevijld
  2. Wolfstanden, melktanden, melkdoppen en fracturen worden verwijderd
  3. De snijtanden worden gevijld en tandsteen verwijderd.
  4. Het volledige gebit wordt gecontroleerd en gekeken of alles in balans staat.

Zelf werk ik alleen met behulp van een machinale vijl. Hiermee worden alle scherpe onderdelen waar het paard hinder van kan ondervinden verwijderd. Daarna worden alle kiezen in de juiste hoek gezet en worden er op de eerste kiezen bitseats geplaatst. Deze voorkomen beschadigingen door het bit en verbeteren de ligging van het bit

Daarna worden de snijtanden gevijld, wolfskiesjes verwijderd en hengstentanden afgerond. Ik streef naar een perfecte sluiting van de kiezenrijen, wat noodzakelijk is voor een optimaal maalproces van het paard. De totale kauwdruk dient verdeeld te zijn over de kaakgewrichten, kiezen en tanden. Alleen dan staat het gebit in balans.

Deze behandelwijze is de basis die ook op de bekendste tandartsenopleidingen wordt gebruikt, zoals die van Idaho.

 

3. Verslag

Een volledige samenvatting van alle bevindingen en afwijkingen wordt virtueel verstuurd en ontvangt u na afloop in de mai

Welke gebitsproblemen kunnen er bij mijn paard ontstaan?

  • Scherpe emaillepunten

Ieder paard die niet het volledige eetpatroon heeft zoals ze dat in het wild zouden hebben krijgt last van scherpe emaillepunten. Dit zijn scherpe glazuurpunten op de tanden van de kiezen. Het eetpatroon van paarden in het wild wordt op dit moment nergens volledig nagebootst, hierdoor heeft ieder paard last van deze aandoening. Onbehandeld kan dit na verloop van tijd diepe, pijnlijke snijwonden en zweren veroorzaken. Je paard kan hier ontzettend veel pijn van hebben.

  • Rostrale of causale haken

Deze aandoening is de bekendste aandoening aan het gebit in de paardenwereld. Bij een overbeet zal het paard haken krijgen op de eerste bovenste kies en laatste onderste. Dit is ook een reden waarom ik alleen machinaal vijl. Met een handmatige vijl kun je absoluut niet de onderste achterste haak verwijderen! Als een haak blijft zitten en deze door blijft groeien, dan groeit deze tot in de tegenoverliggende kaak. Deze aandoening komt vaak voor, omdat paarden van nature van de grond horen te eten. Zodra ze eten uit voerbakken, hooinetten gaat de onderkaak iets naar achteren, waardoor ze uiteindelijk de haken krijgen. Zolang je paard jaarlijks een gebitsbehandeling ondergaat om dit te corrigeren is dit niks ernstigs.

  • Overgebleven melkdoppen

Vaak blijven melkdoppen langer vastzitten op de nieuwe blijvende kies dan gewild. Dit kan bij jonge paarden erg pijnlijk zijn, doordat het gedeeltelijk kan losraken of kan draaien. Vaak zie je dat de tong en wang beschadigd zijn hierdoor. Het verwijderen van deze doppen is een vaak pijnloze procedure die zonder plaatselijke verdoving kan worden uitgevoerd. Paarden verliezen deze doppen vanaf een jaar of tweeënhalf tot viereneenhalf.

  • Protuberante kies

Als er een kies ontbreekt bij een paard ontstaat er zonder behandeling altijd een protuberante kies. Dit kan onbehandeld ernstige schade toebrengen aan het paard. Deze kies blijft zonder slijtage doorgroeien tot helemaal in de tegenoverliggende kaak. Met een jaarlijkse behandeling kan dit makkelijk worden voorkomen.

  • Wave (golfgebit) of gekartelde kiezen

Golvende kiezenrijen is een gebit waarbij meerdere kiezen naast elkaar iets hoger zijn en daarna weer een paar iets lager, waardoor er een golf ontstaat. Dit ontstaat vaak doordat er een andere slijting plaatsvindt van het paardengebit dan wanneer het paard in het wild leeft. Indien dit niet behandeld wordt kunnen tanden uitgroeien en de tegenoverliggende kies afslijten tot het tandvlees. Tevens wordt de voorwaartse kauwbeweging beperkt en kan het paard niet optimaal meer malen. Deze aandoening wordt behandeld door te hoge kiezenrijnen in te korten, waardoor de te korte kiezenrijen de kans krijgen te groeien. Let op! Na behandeling van deze aandoening maakt het paard tijdelijk altijd proppen. Dit is noodzakelijk om het gebit binnen een paar behandelingen weer in balans te krijgen.

  • Peridontitis

Peridontitis, oftewel een ontsteking van het tandvlees. Deze ontsteking kan zich naar beneden de tandkas in tot aan het bot ontwikkelen. Hoe verder Peridontitis is gevorderd, hoe losser de aanhechting van de tanden en kiezen worden. Onbehandeld leidt dit tot verlies van de tand.

Oorzaken van Peridontitis kunnen zijn:

  1. Diastasen
  2. Overmatig tandplak
  3. Vuil en etensophoping rond tandvlees

Peridontitis kan vaak behandeld worden door het aangetaste gebied schoon te maken en te zorgen dat dit schoon blijft.

  • Wolfskiezen

Niet ieder paard heeft wolfstanden. Meestal komen ze voor bij de eerste kiezen aan de bovenkant van de kaak. Wolfstanden zijn zichtbaar voordat paarden anderhalf jaar oud zijn. Deze dienen altijd verwijderd te worden zolang het paard bereden wordt. Deze tanden kunnen pijnlijk zijn voor het paard wanneer er een bit tegenaan komt. Dit kan ontstekingen en ongemak veroorzaken.

  • Equine Odontoclastic Tooth Reabsorption Hyperzementose (EOTRH)

EOTRH is een ernstige aandoening die extreem veel pijn veroorzaakt bij het paard. Vaak zien we dit alleen bij paarden die ouder zijn dan 15 jaar.

Deze aandoening is herkenbaar aan:

  1. Verdikking tandvlees ter hoogte van de wortel
  2. Kleine wondjes die eruit zien als puistjes of vlekken
  3. Overgevoelige snijtanden

Bij deze aandoening lossen wortels van de snijtanden langzaam op. Als reactie hierop gaat het lichaam extra cement aanmaken. Dit cement veroorzaakt extreem pijnlijke tumoren aan de wortels. Deze aandoening komt alleen voor bij de snijtanden.

EOTRH is een tamelijk nieuwe aandoening. Vroeger was er extreem weinig over bekend. Tegenwoordig komt deze aandoening ook veel vaker voor dan vroeger. Tot nu toe is er geen andere effectieve behandeling bekend dan het verwijderen van de snijtanden. Veel dierenartsen schrijven tevergeefs antibiotica voor tegen de ontsteking. Wel kan het proces hierdoor worden verminderd, dit kan alleen in een vroegtijdig stadium. Paarden kunnen zonder snijtanden prima eten en functioneren.

  • Eénzijdige neusuitvloeing (Sinusitus)

Éénzijdige neusuitvloeing, oftewel sinusitus kan duiden op een ontsteking aan de achterste vier kiezen. Dit wordt vaak veroorzaakt door een kieswortelontsteking. De achterste vier kiezen in de mond van een paard steken uit in de voorhoofdsholte. Om elke kies zit een kleine laagje tandkas, zodra dit gaat ontsteken lost de tandkas op en breekt de ontsteking open in de voorhoofdsholte. Sinusitus wordt behandeld door langdurige antibiotica en als dit niet helpt extractie van de desbetreffende kies.

paarden longeersingles

Diastase

Diastase is een aandoening die vaak voorkomt. Diastases zijn ruimtes die tussen de kiezen of snijtanden zitten waar voedselresten zich gaan ophopen en gaan rotten. Dit rottingsproces zorgt voor een ophoping van bacteriën op de plek van de diastase.

Het tandvlees gaat hierdoor ontsteken. Als deze aandoening niet behandeld wordt kan dit leiden tot verlies van de tand. Vaak kun je diastases al ruiken door de onaangename geur uit de mond van het paard.

Diastasen ontstaan vaak door hoogteverschil in de kiezen door haken of andere ongelijkheden. Wanneer er tijdens het kauwen veel horizontale druk wordt uitgeoefend op de kiezen kan de kies verschuiven.

Diastasen kunnen voorkomen worden door het gebit jaarlijks bij te houden. Het komt vaak voor bij jonge paarden rond de twee jaar en oudere paarden. Ze komen vaak voor bij jongere paarden doordat melkdoppen te lang blijven zitten of kiezen niet mooi in rij komen te staan.

Symptonen van diastasen zijn:

  • Paard kauwt afwijkend
  • Paard eet trager
  • Paard stopt met eten
  • Paard kan met hoofd schudden en probeert het voer met tong te verwijderen
  • Paard kan proppen maken
  • Hamsterwangen
  • Stinken uit de mond
  • Voer wordt minder verteerd

Gesloten diastasen kunnen behandeld worden door het verwijderen van het voer en het schoonmaken van de ruimte plus het corrigeren van het gehele gebit. Daarna wordt de ruimte open geboord, zodat er geen voer meer tussen vast kan komen te zitten. Doordat de horizontale druk wordt weggenomen zorgt dit ervoor dat er geen voer meer tussen wordt gedrukt en krijgt het tandvlees de kans zich te herstellen.

  • Shear

Een shear is een aandoening waarbij de kiezen een te stijle hoek hebben. Een hoek van boven de 15 graden wordt als een shear gezien. Dit wordt vaak veroorzaakt door een belemmering van het kauwcyclus of wanneer het paard enkel nog met de voorwaartse beweging maalt. Ook kan dit veroorzaakt worden doordat het paard nog maar aan één kant kauwt door een belemmering of pijn aan het gebit. Een shear kan simpel opgelost worden door de belemmeringen weg te nemen en de hoek aan te passen naar ongeveer 10 graden.

  • ATR

ATR staat voor Accentuated Transverse Ridges. ATR zijn richeltjes op de kiezen, waardoor dit de voor- en achterwaartse kauwbeweging belemmert. Dit ontstaat doordat het paard alleen nog zijwaarts kauwt en de voorwaartse beweging niet meer maakt. ATR is gemakkelijk op te lossen door het weg te vijlen.

 

Wat kost een behandeling door een paardentandarts?

De kosten van een behandeling kunnen erg variëren. Hieronder vindt u een overzicht van eventuele kosten die bij Paardentandarts Wolf worden berekend.

  • standaard gebitsbehandeling

€80 inclusief btw

Omchrijving:

  • Volledig onderzoek van het hoofd en gebit van het paard
  • Correctie van het volledige gebit die een disbalans veroorzaken
  • Het identificeren van bitproblemen, beschadigingen, wolftanden, melktanden en doppen
  • Inclusief een volledige samenvatting van de behandeling per mail
  • Prijs staat vast ongeacht de tijd die de behandeling duurt, we gaan alleen voor 100% kwaliteit en niet minder
  • We beschikken over een professionele verzekering

 

  • Uitgebreide gebitsbehandeling

+€25,-

Omchrijving:

  • Deze kosten worden alleen in rekening gebracht als er extreem veel werk is aan een gebit wat veroorzaakt is door achterstallig onderhoud aan het gebit

 

  • Verwijderen van Wolftanden

€10 inclusief btw

Omchrijving:

  • Wolftanden, wanneer aanwezig komen voor aan de voorkant van de eerste kiezen en komen vaak voor aan de bovenkaak.
  • Hoeven niet altijd verwijderd te worden, maar wordt wel altijd geadviseerd als het paard bereden wordt
  • Is afhankelijk van verschillende factoren: aantal, leeftijd van het paard en gedrag van het paard

 

  • Diastases

€25 inclusief btw

Omchrijving:

  • Diastases (openingen) komen voor om verschillende redenen
  • Kan lijden tot een opstapeling van rottend eten en bacteriën in de mond
  • Kan onherstelbare schade aan het tandvlees en tand aanbrengen
  • Het behandelen van deze diastasen kan pijn en beschadigingen voorkomen

Deze tarieven dienen na behandeling direct betaald te worden per betaalverzoek of contant

 

Dit artikel is geschreven door Jordi Wolf (paardentandartswolf.nl). Voor (vrijblijvende) vragen kunt u contact opnemen via 06 – 54690804. U krijgt dan zo spoedig mogelijk antwoord. We staan altijd klaar om u gepast advies te geven over behandelmogelijkheden.

Jordi Wolf

Klik om te beoordelen
[Totaal: 21 Gemiddelde: 4.9]
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *